Ba dạng câu hỏi Địa lí và kĩ năng cần luyện cho từng dạng

Theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018, câu hỏi Địa lí được xây dựng ở ba dạng: trắc nghiệm nhiều lựa chọn, trắc nghiệm đúng/sai và trả lời ngắn. Một đề tổng hợp đầy đủ thường có 28 câu chia ba phần, làm trong 50 phút. Mỗi dạng có một cách tính điểm riêng và rèn một kĩ năng riêng, nên trước khi luyện nội dung, em cần hiểu "luật chơi" của từng dạng.

Ba dạng câu hỏi và cách tính điểm

Điểm phần II không tính theo từng ý mà theo số ý đúng trong một câu: đúng 1 ý được 0,1 điểm, 2 ý được 0,25, 3 ý được 0,5 và đúng cả 4 ý mới được trọn 1 điểm. Riêng ý thứ tư "đáng giá" nửa điểm, nên dạng này quyết định rất nhiều tới điểm cuối. Chúng tôi phân tích kĩ hơn ở bài Cách tính điểm câu Đúng/Sai.

Phần III yêu cầu điền một con số — thường là kết quả tính từ bảng số liệu (tỉ trọng, tốc độ tăng trưởng, mật độ, năng suất…) và được làm tròn theo đúng yêu cầu của đề. Sai một chữ số thập phân là mất trọn 0,25 điểm của câu đó.

Mỗi dạng rèn một kĩ năng

• Trắc nghiệm nhiều lựa chọn rèn khả năng nhớ chính xác và loại trừ nhanh. Kĩ năng cần luyện: đọc kĩ từ khoá (nhất là từ phủ định "không"), loại phương án sai trước khi chọn phương án đúng.
• Đúng/sai rèn khả năng đọc dữ liệu và kiểm chứng nhận định. Kĩ năng cần luyện: đọc bảng, biểu đồ, đoạn thông tin trước; phân biệt giá trị tuyệt đối với tỉ trọng; cảnh giác với từ tuyệt đối.
• Trả lời ngắn rèn khả năng tính toán cẩn thận. Kĩ năng cần luyện: thuộc công thức, kiểm tra đơn vị, làm tròn đúng yêu cầu.

Nội dung nằm ở đâu

Câu hỏi tập trung vào chương trình Địa lí lớp 12, chia thành bốn mảng lớn:

1. Địa lí tự nhiên Việt Nam: vị trí địa lí, thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió mùa, sự phân hoá đa dạng của thiên nhiên, sử dụng hợp lí tài nguyên và bảo vệ môi trường.
2. Địa lí dân cư: dân số, lao động và việc làm, đô thị hoá.
3. Địa lí các ngành kinh tế: chuyển dịch cơ cấu kinh tế; nông – lâm – thuỷ sản; công nghiệp; dịch vụ.
4. Địa lí các vùng: thế mạnh và định hướng phát triển của từng vùng, các vùng kinh tế trọng điểm, kinh tế biển đảo.

Mỗi câu hỏi được thiết kế ở một trong ba mức độ nhận thức: Biết – Hiểu – Vận dụng. Câu "Biết" hỏi thẳng kiến thức; câu "Hiểu" yêu cầu giải thích, so sánh, đọc biểu đồ; câu "Vận dụng" đưa ra tình huống hoặc số liệu để em phân tích. Trên Luyện Đề, ba mức này được đo riêng thành ba năng lực địa lí trên trang tổng quan, nên em biết mình đang hụt ở tầng nào.

Hai điều cần biết khi luyện

• Không có Atlat bên cạnh. Những câu hỏi cần bản đồ, lược đồ hoặc bảng số liệu đều có hình đính kèm ngay trong đề, nhưng kiến thức về phân bố thì phải nhớ. Xem cách luyện ở bài Ôn kĩ năng bản đồ khi không có Atlat.
• Máy tính cầm tay là trợ thủ quen thuộc (loại không có chức năng soạn thảo văn bản, không có thẻ nhớ). Phần III và nhiều ý của phần II cần tính toán, nên hãy luyện tính trên một chiếc máy cố định để thao tác thành phản xạ.

Phân bổ 50 phút cho một đề tổng hợp

Tính trung bình mỗi câu chưa tới 2 phút, nhưng độ dài các câu rất khác nhau. Một cách chia được nhiều học sinh dùng ổn định:

• Phần I – khoảng 20 phút. Làm liền mạch, câu nào phân vân quá 1 phút thì đánh dấu, làm tiếp.
• Phần II – khoảng 16 phút. Mỗi câu 4 phút: đọc dữ liệu cho trước trước, rồi mới xét từng ý.
• Phần III – khoảng 10 phút. Tính cẩn thận, ghi rõ đơn vị nháp, làm tròn đúng yêu cầu.
• 4 phút cuối quay lại các câu đã đánh dấu và soát lại đáp án.

Nếu em thường xuyên hết giờ ở phần II, hãy đổi thứ tự: làm phần III trước (ngắn, có công thức), rồi phần I, để dành phần II khi đầu còn tỉnh nhưng đã "ấm máy".

Luyện đủ ba dạng ngay từ đầu

Mỗi đề trên Luyện Đề đều có đủ ba dạng câu hỏi này, với ba mức độ khó cho từng chương. Em có thể bắt đầu từ Mức 1 (chủ yếu câu Biết) để lấy đà, rồi lên Mức 2 và Mức 3 với nhiều câu đúng/sai và số liệu hơn. Sau mỗi bài, gia sư AI chỉ ra câu sai rơi vào mức nào và điểm năng lực dự báo được cập nhật ngay.

Nếu em chưa có tài khoản, tạo miễn phí rồi làm đề Mức 1 của chương em đang học — sau vài bài, trang tổng quan sẽ chỉ ra chủ đề em cần ôn trước.